Thị trường việc làm Việt Nam : Đại gia dầu khí cắt lương, giảm nhân sự

Do những biến động của tình hình giá dầu trên thế giới, nhiều công ty dầu khí đã lâm vào tình trạng lao đao do giá dầu thô đã giảm xuống mức kỉ lục. Việc kinh doanh lao dốc khiến nhiều đại gia dầu khí phải cắt lương và giảm nhân sự, ảnh hưởng không nhỏ đến thị trường việc làm Việt Nam.

Giá dầu đã trở thành tâm điểm của thị trường trong hơn 1 năm trở lại đây. Giá dầu khiến thế giới phát sốt vì “lao dốc” ngoài sức tưởng tượng của các chuyên gia kinh tế. Từ mức đỉnh cao của mọi thời đại 147,27 USD/thùng, giá dầu liên tục lập các kỷ lục siêu thấp mới dưới 30USD/thùng.

Doanh thu của các công ty dầu khí giảm mạnh vì giá dầu giảm
Doanh thu của các công ty dầu khí giảm mạnh vì giá dầu giảm

Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) là đơn vị chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Mới đây, PVN đã thông báo tổng doanh thu 2015 của Tập đoàn đạt 560.000 tỷ đồng, giảm tới 25% so với năm 2014. Giống như PVN, nhiều công ty dầu khí cũng giảm mạnh doanh thu.

Doanh thu giảm khiến các đại gia rơi vào tình trạng lần đầu tiên phải co kéo ngân sách trong vài thập niên.

Bên cạnh việc có nguy cơ phải dừng triển khai dự án, PVN đã cắt giảm lương thưởng. Theo tìm hiểu, năm nay, nhiều nhân viên PVN đã bị giảm tới 30% lương. Thưởng Tết tại PVN không còn cao ngất ngưởng như mọi năm. Thậm chí, thưởng Tết Dương lịch, có người chỉ nhận được vài trăm ngàn, thay vì vài tháng lương như trước đây.

Liên doanh dầu khí Việt- Nga (Vietsovpetro) thậm chí còn mạnh tay hơn PVN. Ông Từ Thành Nghĩa, Tổng Giám đốc Vietsovpetro cho biết 2015 là năm khó khăn của ngành kể từ 30 năm qua do giá dầu giảm quá sâu.

Vì vậy, trong năm 2015, Vietsovpetro hoàn tất việc giải thể 2 đơn vị trực thuộc, sáp nhập các phòng, ban, bộ phận sản xuất, tinh giản biên chế. Đến hết tháng 12/2015, Vietsovpetro cắt giảm 400 biên chế gồm 46 người Nga và 354 người Việt. Không chỉ cắt giảm nhân sự, Vietsovpetro còn mạnh tay giảm lương. Có nhân viên thậm chí bị giảm tới 50% thu nhập.

Năm 2016, Tổng Công ty Khoan và Dịch vụ khoan dầu khí cho biết sẽ tiếp tục cắt giảm chi phí, đàm phán giảm lương chuyên gia nước ngoài, chuyển giao kỹ thuật từ người nước ngoài sang người Việt Nam để giảm sức ép về tiền lương.

Các lĩnh vực khác của ngành như cơ khí dầu khí, đóng mới, sửa chữa giàn khoan, vận tải dầu khí đều có doanh thu, lợi nhuận thấp hơn nhiều so với trước và sẽ phải lên kế hoạch thắt lưng buộc bụng trong năm 2016.

Thị trường việc làm thế giới : Lao động Ấn Độ sẽ thế chân Trung Quốc?

Về tình hình thị trường việc làm thế giới, trong báo cáo Bloomberg rút ra từ số liệu của Liên hợp quốc cho thấy đến năm 2050, khu vực châu Á Thái Bình Dương sẽ chiếm gần 50% tổng lượng lao động của toàn thế giới, giảm so với mức 62% hiện nay.

Trong số này, Ấn Độ chiếm 18,8% lực lượng lao động toàn cầu, so với mức 17,8% hiện tại. Tỷ lệ của Trung Quốc giảm từ mức 20,9% hiện nay xuống chỉ còn 13%.

Sử dụng số dân trong độ tuổi lao động làm thước đo quy mô lựclượng lao động, nghiên cứu này cũng chỉ ra sự trỗi dậy của châu Phi, với Nigeria nhảy vọt từ số 9 lên số 3; Ethiopia và Congo đều lọt vào top 10.

lao-dong-an-do-se-the-chan-trung-quoc

Quy mô khổng lồ của lực lượng lao động thường được coi là một lợi thế chủ chốt để Ấn Độ vững bước trên con đường đạt được vị thế nền kinh tế siêu cường. Tuy nhiên, nước này vẫn còn nhiều việc phải làm để có thể bắt kịp các nền kinh tế lớn khác: thu nhập bình quân đầu người của Ấn Độ hiện chỉ bằng 1/5 so với Trung Quốc.

Một vấn đề lớn khác mà Ấn Độ gặp phải đó là phải cung cấp đủ việc làm cho số lượng người lao động lớn như vậy. Có khá ít số liệu về thị trường lao động của nền kinh tế lớn thứ 3 thế giới, nhưng những số liệu hiện có cho thấy tình trạng không mấy khả quan.

Khảo sát được thực hiện một số công ty được chọn lựa từ các ngành đồ da, ô tô và vận tải cho thấy trong 3 tháng đầu năm nay, số việc làm mới được tạo ra đã giảm xuống chỉ còn 64.000, so với mức 117.000 và 158.000 của 2 quý trước đó.

Lao động của Ấn Độ cũng bị thiếu hụt kỹ năng. Chỉ khoảng 5% lao động được đào tạo bài bản, so với mức 96% của Hàn Quốc. Thống đốc NHTW Raghuram Rajan đã gọi nhân lực là mối lo ngại chính của Ấn Độ trong trung hạn.

lao-dong-an-do-se-the-chan-trung-quoc-1

“Chúng ta đã có những kỹ sư máy tính thực sự thông minh, có cả những nhà khoa học xuất sắc, nhưng điều chúng ta còn thiếu chính là tầng lớp ở giữa. Đó là những công nhân nhà máy có bằng tốt nghiệp phổ thông, có thể làm những phép toán đơn giản, những người thợ có tay nghề cao hay những công nhân xây dựng có thể xây đường sá cầu cống”, Rajan nói. “Hiện đã có không ít người như vậy nhưng chừng đó là chưa đủ”.

Thủ tướng Narendra Modi đang chạy đua với thời gian để thay đổi điều này. Ông đã bổ nhiệm một Bộ trưởng mới phụ trách vấn đề kỹ năng cho người lao động, đồng thời đặt mục tiêu đến năm 2022 phải đào tạo được 400 triệu công nhân có tay nghề cao.

Một vấn đề khác của Ấn Độ là khi nào và liệu nước này đã sẵn sàng chuyển đổi toàn bộ khu vực việc làm phi chính thức hay không. Hiện khu vực này đang tuyển dụng hơn 90% lực lượng lao động, cao nhất trên thế giới. Nếu tận dụng được khu vực việc làm phi chính thức, Chính phủ Ấn Độ sẽ thu được nhiều thuế hơn và số thuế này lại được đầu tư vào giáo dục, nâng cao chất lượng người lao động.

Lực lượng lao động nước ta tương đối trẻ

Theo báo cáo, đến quý II năm 2015, cả nước có hơn 70,8 triệu người từ 15 tuổi trở lên, số thuộc lực lượng lao động là 53,7 triệu người, trong đó có tới gần 69,7% tập trung ở khu vực nông thôn. Mặt khác, tỷ lệ tham gia lực lượng lao động trên toàn quốc chỉ chiếm 76,2% trong số đó.

luc-luong-lao-dong-nuoc-ta-tuong-doi-tre-1

Tỷ trọng lực lượng lao động và tỷ lệ tham gia lực lượng lao động theo thành thị/nông thôn và vùng kinh tế xã hội, quý 2 năm 2015

Cơ cấu lực lượng lao động theo nhóm tuổi một mặt vừa phản ánh tình trạng nhân khẩu học, một mặt thể hiện tình hình kinh tế – xã hội. Lực lượng lao động nước ta tương đối trẻ, với thị phần đáng kể chiếm tới 52,2% của nhóm lao động tuổi từ 15 đến 39.

Tuy nhiên, có sự khác biệt rõ ràng giữa khu vực thành thị và nông thôn, khi mà đối với khu vực nông thôn thì tỷ lệ nhóm lao động trẻ (từ 15 đến 24 tuổi) và nhóm lao động già (từ 55 tuổi trở lên) cao hơn còn đối với khu vực thành thị thì nhỉnh hơn ở nhóm lao động chính (từ 25 đến 54 tuổi). Điều này cũng dễ lý giải, bởi đối với nhóm lao động ở thành thị, do thời gian đi học dài hơn nên gia nhập thị trường lao động muộn và thường rời khỏi thị trường lao động khi đến tuổi hưu. Còn ở nhóm nông thôn, do ảnh hưởng của loại hình việc làm đặc thù mà thường gia nhập thị trường sớm nhưng lại rời khỏi lực lượng lao động muộn hơn.

luc-luong-lao-dong-nuoc-ta-tuong-doi-tre-2

Phân bổ phần trăm lực lượng lao động theo nhóm tuổi và thành thị/nông thôn, quý 2 năm 2015 

Báo cáo cũng chỉ ra rằng, đến quý II/2015, cả nước có hơn 52,2 triệu lao động có việc làm và hơn 1,17 triệu lao động thất nghiệp. Tỷ lệ thất nghiệp chung giảm nhẹ so với quý I (2.19%), số lao động thất nghiệp tăng 301,1 nghìn người so với cùng kỳ năm 2014 và đến quý II năm 2015 là 1177,2 nghìn người.
Trong tổng số 52,5 triệu lao động có việc làm, lao động khu vực nông thôn chiếm khoảng 70,1% (tương ứng khoảng 36,8 triệu người) và lao động nữ chiếm khoảng 48,6% (tương ứng gần 25,3 triệu người).

luc-luong-lao-dong-nuoc-ta-tuong-doi-tre-4

Tỷ lệ phân chia lao động theo giới tính tính đến quý II năm 2015

Thanh niên được xem là một trong những nhóm lao động dễ bị ảnh hưởng nhất bởi các biến động trên thị trường lao động. Trong quý II năm 2015, số thất nghiệp thanh niên từ 15-24 tuổi đã chiếm tới 50,3% tổng số lao động thất nghiệp cả nước. Đáng lưu ý, số lao động thanh niên thất nghiệp ở khu vực thành thị lại thấp hơn so với khu vực nông thôn (45,1% so với 54,9%). Đây là kết quả của ưu thế hơn về cơ hội được học hành cũng như cơ hội nghề nghiệp ở thành thị.

luc-luong-lao-dong-nuoc-ta-tuong-doi-tre-3

Phân bổ phần trăm lao động thất nghiệp trên 15 và thanh niên thất nghiệp đã qua đào tạo CMKT từ 3 tháng trở lên chia theo trình độ đào tạo, quý 2 năm 2015

Nếu xem xét tình trạng thất nghiệp theo trình độ chuyên môn kỹ thuật (CMKT) đạt được, trong quý II năm 2015, có tới gần 40% số lao động thất nghiệp cả nước là lao động đã qua đào tạo CMKT từ 3 tháng trở lên. Trong đó, nhóm lao động có trình độ từ đại học trở lên chiếm thị phần lớn nhất, khoảng 43% tổng số lao động thất nghiệp là từ nhóm này.. Điều này có thể do thanh niên có trình độ CMKT cao vừa tốt nghiệp, chưa có đủ kinh nghiệm nên khó khăn trong tìm việc làm phù hợp với trình độ.

Cũng theo báo cáo, thống kê ở khu vực thành thị, tỷ lệ thất nghiệp thanh niên cao gần gấp 6,2 lần so với tỷ lệ thất nghiệp của những người từ 25 tuổi trở lên (11,84% so với 1,92%). So với quý 1 năm 2015, tỷ lệ thất nghiệp thanh niên gần như không thay đổi, chỉ cao hơn khoảng 0,08 điểm phần trăm.

Tòa án cho phép sếp đọc tin nhắn riêng của nhân viên?

Tòa án châu Âu về quyền con người (ECHR) cho biết doanh nghiệp khi đọc tin nhắn trao đổi qua Yahoo Messenger trong giờ làm việc là thuộc thẩm quyền của họ.

Các thẩm phán cho rằng người này đã vi phạm quy định của doanh nghiệp và những người sử dụng lao động có quyền kiểm tra các hành vi của anh ta. Các thẩm phán đồng thời cũng cho rằng các quy định cũng phải bảo vệ người lao động để không bị theo dõi thái quá.

Quyết định này được đưa ra bởi tòa án ECHR vào hôm thứ ba vừa qua. Tòa án ECHR có liên quan đến các nước tham gia Công ước về quyền con người ở châu Âu.

toa-an-cho-phep-nha-quan-ly-doc-tin-nhan-rieng-cua-nhan-vien

Một kỹ sư người Romani đã hy vọng tòa án có thể ra phán quyết người sử dụng lao động đã sai khi xâm phạm quyền riêng tư khi đã đọc các tin nhắn của anh và sa thải anh vào năm 2007.

Trước đó, kỹ sư người Romani đã thua kiện ở một tòa án ở trong nước và khiếu nại lên tòa án ECHR.

Một trong tám thẩm phán ở tòa án ECHR đã không đồng tình với phán quyết khi cho rằng việc cấm sử dụng hoàn toàn sử dụng Internet cho mục đích cá nhân là không thể chấp nhận được.

Thẩm phán này cho biết thêm rằng tất cả người lao động cần phải được giải thích rất rõ ràng các quy định trong nội quy của doanh nghiệp khi quy định này có thể cho phép họ kiểm tra các hoạt động của nhân viên mình trên mạng. Ông cho biết “tất cả nhân viên phải được thông báo đến từng người một và phải có sự đồng ý một cách rõ ràng”.

ĐỌC THÊM

⇒ Những việc làm có thu nhập “khủng” mà ít người biết đến

⇒ Khởi nghiệp Việt Nam : Thiếu kế hoạch để bứt phá

⇒ Thành công nhờ 80% nhân viên là người già và thất nghiệp.